Ngöôøi Na-xa-reùt. Nazareùen.
Laø daân cö thaønh Na-xa-reùt. Ngöôøi ñôøi Taân Öôùc goïi Chuùa Jeâsus nhö vaäy. AÁy vì côù Chuùa Jeâsus theo cha meï veà ôû taïi ñoù ñeå laøm troïn lôøi döï ngoân veà Ñaáng Meâ-si ñaõ höùa laø Neâtser, moät choài moáng cuûa Y-sai, ngöôøi doøng doõi heøn haï vaø bò khinh deå cuûa hoaøng toäc ñaõ suy ñoài. Moãi khi ngöôøi ta noùi ñeán Chuùa Jeâsus laø "Ngöôøi Na-xa-reùt", thì laïi voâ tình hay coá yù hoâ moät danh cuûa Ñaáng Meâ-si, chæ veà doøng doõi nhaø vua ôû moät ñòa vò heøn haï. Coù Coâng vuï caùc söù ñoà 24:5 duøng danh ñoù chæ veà nhöõng ngöôøi theo Chuùa Jeâsus coát ñeå khinh deå. Ngöôøi A-raïp nay cuõng coøn duøng ñeå chæ tín ñoà Ñaáng Christ.
Danh naày coù hai maët:
1. Tình thaân aùi cuûa baïn höõu.
2. Söï ghen gheùt cuûa keû thuø. Treân moâi mieáng cuûa baïn vaø moân ñoà Chuùa, aáy laø moät danh toân troïng. Vaäy, Ma-thi-ô ñaõ thaáy danh ñoù laøm öùng nghieäm lôøi tieân tri EÂ-sai 11:1 theo baûn Heâ-bô-rô. "Ngöôøi ta seõ goïi Ngaøi laø ngöôøi Na-xa-reùt." Chöõ Na-xa-reùt duøng ñaây laø cuøng moät caên nguyeân vôùi nacar trích ôû EÂ-sai. Coù leõ Ma-thi-ô coù yù duøng choã ñoù ñeå chæ veà böùc tranh Ñaáng Meâ-si taû trong EÂ-sai 53:, vì côù ngöôøi ta coi khinh nôi ñoù (Giaêng 1:46). AÁy laø danh Chuùa mang troïn ñôøi soáng Ngaøi, danh ñoaøn daân thöôøng goïi Chuùa: "Chuùa Jeâsus, ngöôøi Na-xa-reùt, ñi qua" (Maùc 10:47; Lu-ca 24:49). Caùc quæ cuõng bieát vaø kính sôï Ngaøi baèng danh ñoù (Maùc 1:24; Lu-ca 4:34). Caùc thieân söù buoåi sôùm ngaøy Chuùa phuïc sanh goïi Ngaøi nhö vaäy (Maùc 16:6); coøn Chuùa Jeâsus cuõng töï nhaän mình (Coâng vuï caùc söù ñoà 22:8). Bôûi côù ñoù, ta khoâng laï gì veà sau moân ñoà thöôøng duøng danh ñoù (Coâng vuï caùc söù ñoà 2:22; 3:6; 10:38).
Ñoái vôùi caùc keû thuø nghòch, aáy laø moät teân ñeå dieãu côït vaø cheâ cöôøi. Caû thaùi ñoä cuûa hoï goàm laïi trong moät caâu cuûa Na-tha-na-eân (Giaêng 1:46). Vaû, Na-tha-na-eân laø ngöôøi xöù Ga-li-leâ laø xöù voán bò ngöôøi Giu-ñeâ khinh vì côù nöûa phaàn daân cö laø ngöôøi ngoaïi vaø thoå aâm noùi khoù nghe, maø coøn noùi "Haù coù vaät chi toát ra töø Na-xa-reùt sao?" thì Na-xa-reùt laïi caøng ñaùng khinh bieát bao! Ngöôøi Do-thaùi voán choáng traû vaø choái boû Ñaáng Christ thì heát söùc phaûn khaùng, vaø teân ñoù ñoái vôùi hoï thaønh moät di saûn ñaày söï ñaéng cay. Ñeán noãi nhöõng keû giöõ cöûa nhaø thaày teá leã cuõng toû thaùi ñoä cheá dieãu (Ma-thi-ô 26:71; Maùc 14:67). Khi Chuùa gaàn cheát, caùc thaày teá leã cuõng xin Phi-laùt beâu danh Ngaøi treân thaäp töï (Giaêng 19:19). Nhöõng laõnh tuï Do-thaùi giaùo goïi Hoäi Thaùnh laø "phe ngöôøi Na-xa-reùt" (Coâng vuï caùc söù ñoà 24:5).
Vaäy, moät maët danh Ngöôøi Na-xa-reùt toû söï toân suøng vaø yeâu thöông bao nhieâu thì maët khaùc toû söï ghen gheùt cay ñaéng baáy nhieâu.